Wat kost starten als zelfstandige écht?

Welke kosten heb je bij de start van je eenmanszaak? 

De exacte opstartkost hangt af van je activiteit. Een freelance marketeer heeft andere kosten dan een kapper, webshopuitbater of zorgverlener. 

Toch zijn er een aantal kosten die vaak terugkomen: 

• Je inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen  

• De activatie van je btw-nummer  

• Je sociale bijdragen  

• Een aparte bankrekening  

• Boekhouding  

• Verzekeringen  

• Materiaal, software of voorraad  

• Marketing, website of drukwerk  

• Eventuele vergunningen of opleidingen  

Door deze kosten vooraf in kaart te brengen, vermijd je verrassingen en weet je hoeveel startbudget je ongeveer nodig hebt. 

1. Je ondernemingsnummer aanvragen 

Voor je officieel kan starten, heb je een ondernemingsnummer nodig. Dat nummer identificeert jouw onderneming en wordt geregistreerd in de Kruispuntbank van Ondernemingen, kortweg KBO. 

Voor een eenmanszaak gebeurt die inschrijving meestal via een erkend ondernemingsloket. In 2026 bedraagt het wettelijke tarief voor een KBO-inschrijving €111,50, vrij van btw. Dat bedrag geldt per vestigingseenheid en werd op 1 januari 2026 geïndexeerd.

Deze kost is meestal één van de eerste officiële kosten bij je opstart. 

2. Je btw-nummer activeren 

Ben je btw-plichtig? Dan moet je je ondernemingsnummer ook laten activeren als btw-nummer. 

Belangrijk om te weten: 

1

1. Je btw-nummer is hetzelfde nummer als je ondernemingsnummer  

2

2. Het moet wel apart geactiveerd worden bij de btw-administratie  

3

3. Je moet dit doen vóór je met je btw-activiteit start  

4

4. Je kan dit zelf online doen of laten regelen via een accountant of ondernemingsloket  

5

5. Zelf als je onder de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen wil vallen (omzet minder dan € 25.000), moet je btw-nummer geactiveerd worden en een aanvraag tot vrijstelling gedaan worden

Richtprijs: 

• Zelf online aanvragen: meestal gratis  

• Via accountant of ondernemingsloket: vaak betalend, prijs verschilt per kantoor of loket 

Volgens de FOD Economie kan je de btw-identificatie zelf aanvragen of toevertrouwen aan een accountant of erkend ondernemingsloket. De prijs van die dienst verschilt per loket.  

Niet elke zelfstandige is btw-plichtig. Sommige activiteiten zijn vrijgesteld van btw. Twijfel je? Dan vraag je best advies vóór je start, want je btw-statuut heeft invloed op je facturen, prijzen en administratie. Een btw-statuut retroactief corrigeren is vaak niet mogelijk, en foute facturen rechtzetten kost veel tijd (en dus onrechtstreeks ook geld). 

3. Sociale bijdragen 

Als eenmanszaak betaal je sociale bijdragen. Daarmee bouw je sociale rechten op, bijvoorbeeld voor: 

• Ziekte  

• Pensioen  

• Moederschap  

• Arbeidsongeschiktheid  

Voor zelfstandigen in hoofdberoep bedraagt het bijdragepercentage in 2026 in principe 20,50% (dit wordt vermeerderd met een bijdrage tussen 3,05% en 4,25%, afhankelijk van je sociaal verzekeringsfonds) op het netto belastbaar beroepsinkomen, met een wettelijk minimum.

Voor starters wordt vaak gewerkt met voorlopige bijdragen, die later worden herberekend zodra je werkelijke inkomsten gekend zijn. Dit is vaak pas 2 jaar later (nadat je aanslagbiljet personenbelasting gedeeld wordt met je sociaal verzekeringsfonds). Wees hier dus op voorbereid door tijdig je bijdragen aan te passen. 

Start je in bijberoep? Dan hangt je bijdrage af van je inkomen en statuut, maar ook hier geldt een minimum per kwartaal. 

Een goede tip: zet vanaf je eerste inkomsten geld opzij voor sociale bijdragen en belastingen. Zo voorkom je dat je later schrikt van je afrekening.  

4. Een aparte bankrekening 

Voor een eenmanszaak is een professionele bankrekening niet verplicht, maar een aparte rekening is wel sterk aan te raden. 

Waarom? 

• Je houdt privé en professioneel geld gescheiden  

• Je boekhouding wordt overzichtelijker  

• Je ziet sneller hoeveel geld je zaak echt heeft  

• Je vermijdt verwarring bij betalingen en controles  

Richtprijs: 

• Sommige online formules: gratis  

• Eenvoudige zakelijke rekening: vaak enkele euro’s per maand  

• Uitgebreider zakelijk pakket: vaak €5 tot €15 per maand, afhankelijk van bank en diensten  

Er bestaan gratis of goedkope online rekeningen voor eenmanszaken; vergelijkingssites vermelden bijvoorbeeld gratis professionele zichtrekeningen naast betalende pakketten.  

Let wel: kijk niet alleen naar de maandprijs. Controleer ook: 

• Kost van betaalkaarten  

• Kost van overschrijvingen  

• Kosten voor cashverrichtingen  

• Extra kosten voor meerdere rekeningen 

5. Je boekhouder 

Veel starters vragen zich af: heb ik meteen een boekhouder nodig? 

Dat hangt af van je situatie. Een eenvoudige eenmanszaak kan vaak veel digitaal opvolgen, maar dat betekent niet dat je alles alleen moet uitzoeken. 

Een boekhouder of boekhoudoplossing helpt je met: 

• Je btw-aangifte  

• Je personenbelasting  

• Je aftrekbare kosten  

• Je inkomsten en uitgaven  

• Je fiscale planning  

• Je vragen bij twijfel  

• Je verplichtingen als zelfstandige  

Richtprijs: 

• Eenvoudige boekhoudsoftware: vaak vanaf enkele tientallen euro’s per maand. Je kan veel zelf doen, maar je krijgt meestal weinig persoonlijk advies. Bij twijfel moet je dus zelf weten wat fiscaal juist is en wat er wel of niet kan of moet bijvoorbeeld op vlak van btw.  

• Klassieke boekhouder: de prijs hangt vaak af van je aantal facturen, btw-plicht, adviesvragen of het aantal uren dat er aan je boekhouding gewerkt werd. Je krijgt begeleiding, maar je hebt niet altijd realtime zicht op je cijfers of administratie. Het verwerken van documenten gebeurt vaak beperkt of eenmaal per jaar. 

• PIA Go!: digitale boekhouding mét begeleiding: je werkt digitaal en overzichtelijk, maar staat er niet alleen voor. Je documenten worden voor jou verwerkt en je krijgt ondersteuning van echte boekhouders wanneer je vragen hebt, in een duidelijke maandelijkse formule.  

Zo combineert PIA Go! het gemak van digitaal werken met de zekerheid van persoonlijke begeleiding. Je houdt zelf zicht op je cijfers, terwijl er iemand zich voor jou om die cijfers bekommert. 

Ik wil weten welk boekhoudpakket bij mij past. 

6. Verzekeringen 

Welke verzekeringen je nodig hebt, hangt af van je activiteit en risico’s. 

Denk bijvoorbeeld aan: 

• Beroepsaansprakelijkheid  

• Burgerlijke aansprakelijkheid  

• Gewaarborgd inkomen  

• Hospitalisatieverzekering  

• Rechtsbijstand  

• Brandverzekering voor je werkruimte  

• Verzekering voor materiaal, laptop of voorraad  

Richtprijs: 

• Eenvoudige aansprakelijkheidsverzekering: vaak vanaf enkele tientallen euro’s per maand  

• Gewaarborgd inkomen: sterk afhankelijk van leeftijd, inkomen en wachttijd  

• Verzekering voor materiaal of werkruimte: afhankelijk van waarde en risico  

• Specifieke beroepsverzekeringen: afhankelijk van sector en verplichtingen  

Sommige verzekeringen zijn verplicht voor bepaalde beroepen. Andere zijn niet verplicht, maar wel verstandig. Werk je met klanten, advies, fysieke behandelingen of duur materiaal? Dan is een goede verzekering vaak geen overbodige luxe. 

7. Belastingen: geen opstartkost, wel meteen belangrijk  

Belastingen zijn geen kost die je op dag één betaalt, maar je moet er vanaf het begin rekening mee houden. 

Een veelgemaakte fout bij starters? Alles uitgeven wat binnenkomt. 

Als zelfstandige hou je niet zomaar je volledige omzet over. Van je inkomsten moet je nog betalen: 

• Btw, als je btw-plichtig bent  

• Beroepskosten (aankopen, verzekering, boekhouding, investeringen, andere …) 

• Sociale bijdragen  

• Personenbelasting  

Omzet is dus niet hetzelfde als winst. En winst is niet hetzelfde als wat je privé kan uitgeven. Bij een eenmanszaak wordt met belastbare winst bedoeld de winst voordat je personenbelasting betaald hebt. 

Wat zet je best opzij?

Dat hangt af van je inkomen, kosten, gezinssituatie en statuut. Maar als basisregel is het verstandig om vanaf je eerste inkomsten een buffer op te bouwen voor: 

• Btw 

• Sociale bijdragen  

• Personenbelasting  

• Onverwachte kosten  

Zo voorkom je dat je later verrast wordt door een afrekening. 

Benieuwd wat je als eenmanszaak écht overhoudt van je inkomsten?

Enkele weken geleden gaven we hierover een webinar voor starters en zelfstandigen. Daarin tonen we hoe je van je omzet naar je echte nettoresultaat gaat, rekening houdend met kosten, btw, sociale bijdragen en belastingen.

Zo krijg je een realistischer beeld van wat je privé kan gebruiken én wat je best opzijzet.

Bekijk hier het webinar.

Zijn je opstartkosten fiscaal aftrekbaar? 

Veel kosten die je maakt voor je zelfstandige activiteit kunnen fiscaal aftrekbaar zijn. Dat betekent dat ze je belastbare winst kunnen verlagen. 

Denk bijvoorbeeld aan: 

• KBO-inschrijving  

• Btw-activatie via loket of accountant  

• Boekhouder of boekhoudoplossing  

• Professionele bankkosten  

• Beroepsverzekeringen  

• Advieskosten  

Belangrijk: de kost moet verband houden met je zelfstandige activiteit. 

Gebruik je iets deels privé en deels professioneel? Dan is vaak maar een deel aftrekbaar. Twijfel je? Dan bespreek je dit best meteen met je boekhouder. Zo vermijd je correcties achteraf. 

Voorbeeld: basisbudget voor een startende eenmanszaak 

Stel: je start als eenmanszaak en wil vooral weten welke basisuitgaven je zeker moet voorzien. 

Dan kan je startbudget er ongeveer zo uitzien (btw-plichtig maar met toepassing van de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen): 

• Ondernemingsnummer: €111,50  

• Btw-activatie: gratis als je het zelf doet, betalend via loket of accountant  

• PIA Go! Comfort: vanaf €95 per maand excl. btw  

• Aparte bankrekening: gratis tot enkele euro’s per maand  

• Sociale bijdragen: afhankelijk van je inkomen en statuut  

• Verzekering: afhankelijk van je beroep  

• Belastingbuffer: zelf op te bouwen vanaf je eerste inkomsten  

Dit is natuurlijk geen vast totaalbedrag voor iedereen. Het geeft vooral een realistisch beeld van de basis waar je als starter rekening mee moet houden. 

 Zo helpt PIA Go! je om overzicht te houden 

Starten als zelfstandige brengt heel wat vragen met zich mee. 

Bijvoorbeeld: 

• Welke kosten moet ik voorzien?  

• Welke kosten mag ik inbrengen?  

• Hoeveel moet ik opzijzetten?  

• Wanneer moet ik btw betalen?  

• Hoe volg ik mijn inkomsten op?  

• Wat met sociale bijdragen?  

• Welke documenten moet ik bewaren?  

Met PIA Go! hou je je boekhouding digitaal en overzichtelijk bij. Je volgt je inkomsten, uitgaven en documenten makkelijk op. En heb je vragen? Dan staat er een échte boekhouder klaar om met je mee te kijken. 

Zo start je niet alleen met een ondernemingsnummer, maar ook met overzicht, vertrouwen en begeleiding. 

Ik wil hulp bij mijn opstart als zelfstandige.