Eenmanszaak
30/09/2026
Studeren én ondertussen je eigen zaak uitbouwen? Steeds meer jongeren doen het. Eind 2025 telde België 9.155 student-zelfstandigen: een record. Misschien verkoop jij ook zelfgemaakte producten, maak je websites of wil je als fotograaf aan de slag naast je studies. Maar hoe begin je eraan? Hoeveel mag je verdienen? En welke administratie komt erbij kijken? We leggen uit hoe het statuut van student-zelfstandige werkt en waar je in 2026 rekening mee moet houden.
Als student-zelfstandige combineer je je studies met een eigen zelfstandige activiteit. Je werkt bijvoorbeeld als grafisch ontwerper voor klanten of verkoopt producten via een webshop. Je werkt daarbij voor eigen rekening en niet als werknemer met een studentencontract. Dit begrip staat los van het statuut ‘student’ondernemer’ dat je hogeschool of universiteit je kan toekennen om bepaalde voordelen te verkrijgen.
Het voordeel? Bij een beperkt inkomen betaal je als student-zelfstandige minder of zelfs geen sociale bijdragen, terwijl je toch sociale rechten opbouwt.
Sociale rechten zijn rechten die je opbouwt dankzij bijdragen aan de sociale zekerheid. Ze geven bijvoorbeeld recht op een pensioen of een ziekte-uitkering.
Je bent als student wel een volwaardige zelfstandige. Je moet je onderneming dus officieel inschrijven, een boekhouding bijhouden en je belasting- en eventuele btw-verplichtingen nakomen. Het studentenstatuut stelt je daar niet van vrij.
Je krijgt het statuut niet automatisch omdat je studeert en iets bijverdient. Je moet een zelfstandige activiteit uitoefenen en aan verschillende voorwaarden voldoen.
Voor je studies gelden onder meer deze voorwaarden:
· Je bent ingeschreven bij een erkende onderwijsinstelling om een erkend diploma te behalen.
· Je neemt minstens 27 studiepunten per school- of academiejaar op, of volgt minstens 17 lesuren per week als je opleiding niet met studiepunten werkt.
· Je volgt regelmatig de lessen of kan aantonen dat je deelneemt aan de examens.
Daarnaast moet je minstens 18 jaar zijn. Volgens de regeling die tot eind september 2026 geldt, kan je het statuut uiterlijk behouden tot 30 september van het jaar waarin je 25 wordt. Vanaf 1 oktober 2026 wordt die leeftijdsvoorwaarde versoepeld. Verderop leggen we uit voor wie.
Je vraagt het statuut aan bij een sociaal verzekeringsfonds (zoals Acerta, Xerius, etc.). Dat is de organisatie die je aansluiting als zelfstandige regelt en je sociale bijdragen berekent. Het fonds controleert ook of je aan de voorwaarden voldoet.
Dat hangt af van je netto belastbaar inkomen. Dat is niet hetzelfde als je omzet.
Je omzet is het totaalbedrag van je verkopen of diensten, zonder btw. Om je netto belastbaar beroepsinkomen te bepalen, worden daarvan onder meer je aftrekbare beroepskosten en betaalde sociale bijdragen afgetrokken. Dit zogenaamde netto belastbaar inkomen is het bedrag waarop je belastingen en sociale zekerheid wordt berekend.
Netto belastbaar inkomen (NBI) = Omzet – beroepskosten – betaalde sociale zekerheid
Voor 2026 gelden volgende grenzen:
· Minder dan 8.687,04 euro per jaar NBI: je betaalt geen sociale bijdragen.
· Vanaf 8.687,04 euro tot minder dan 17.374,08 euro per jaar NBI: je betaalt verminderde sociale bijdragen, berekend op het deel boven de vrijgestelde inkomensschijf.
· Vanaf 17.374,08 euro per jaar NBI: je betaalt sociale bijdragen zoals een zelfstandige in hoofdberoep.
Je bent het volledige kalenderjaar student-zelfstandige en bouwt websites voor enkele klanten. Daarmee behaal je een totale omzet van12.000 euro. Je hebt 4.000 euro aftrekbare beroepskosten, bijvoorbeeld voor aangekochte software, hosting van een server en het aankopen van een 2de scherm.. Je hebt voorlopig 0 euro sociale zekerheid betaald.
Vereenvoudigd heb je dan een voorlopig netto belastbaar inkomen van 8.000 euro. Dat ligt onder de grens voor sociale bijdragen.
Start je pas in de loop van het jaar? Dan worden je inkomsten voor de berekening van je sociale bijdragen omgerekend naar een volledig jaar. Je kan de jaargrens dus niet zomaar gebruiken voor inkomsten uit slechts enkele maanden. Ben je gestart met je activiteit in kwartaal 3 en behaalde je 3000 euro? Dan zal er gekeken worden naar een totaal inkomen van 12.000.
Hou er ook rekening mee dat je fonds eerst met voorlopige bijdragen werkt. De definitieve berekening volgt zodra je werkelijke inkomen bekend is. Verwacht je weinig te verdienen? Bespreek dan met je fonds of je voorlopige bijdragen verlaagd kunnen worden, eventueel tot nul.
Dat kan. Geen sociale bijdragen betalen betekent niet automatisch dat je ook geen belastingen betaalt. Dat zijn twee verschillende berekeningen.
Start je met een eenmanszaak, dan geef je de inkomsten uit je activiteit aan in je jaarlijkse personenbelasting die je verplicht moet indienen van zodra je 18 jaar bent geworden. Dat is de belasting op je persoonlijke inkomen. De belastingdienst houdt daarbij ook rekening met andere belastbare inkomsten, bijvoorbeeld uit een studentenjob.
Voor inkomstenjaar 2026 bedraagt de belastingvrije som 11.550 euro. Blijft je totale netto belastbare inkomen daaronder, dan betaal je in principe geen personenbelasting. Je moet wel een belastingaangifte indienen.
Bij PIA Go! helpen we je niet alleen om je cijfers bij te houden: we verzorgen ook je belastingaangifte. Zo hoef je niet zelf uit te zoeken waar je de inkomsten en kosten van je eenmanszaak moet invullen.
Fiscaal ten laste zijn betekent dat je ouders onder bepaalde voorwaarden een belastingvoordeel voor jou krijgen. Verdien je te veel, dan kunnen zij dat voordeel verliezen.
Hiervoor geldt een afzonderlijke berekening. De berekening van de sociale bijdragen of personenbelasting die je moet betalen, bepalen dus niet automatisch of je nog fiscaal ten laste bent. Ook andere inkomsten, zoals je loon uit een studentenjob, kunnen meetellen.
Laat daarom niet alleen berekenen hoeveel je zelf overhoudt, maar ook welke gevolgen je inkomsten eventueel hebben voor je ouders.
Student zijn geeft je geen aparte btw-vrijstelling. Welke btw-regels je moet volgen, hangt af van je activiteit.
Mogelijk kom je wel in aanmerking voor de btw-vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen. Die is in principe beschikbaar bij een jaaromzet van maximaal 25.000 euro exclusief btw, al zijn bepaalde activiteiten uitgesloten. Start je tijdens het jaar, dan wordt die omzetgrens voor je startjaar pro-rata verlaagd.
Gebruik je deze regeling? Dan reken je geen btw aan je klanten aan. Daar staat tegenover dat je de btw op je eigen aankopen ook niet kan terugvragen van de Belgische administratie. Je behoudt bovendien een btw-nummer en bepaalde administratieve verplichtingen. Een btw-vrijstelling betekent dus niet dat je geen boekhouding meer nodig hebt.
Of de regeling voordelig is, hangt onder meer af van je klanten en geplande aankopen. Bespreek die keuze vóór je start met je boekhouder.
Uitgaven die je maakt voor je zelfstandige activiteit kunnen je belastbare inkomsten verlagen. Dit noemen we beroepskosten. Je betaalt daardoor belasting op een lager inkomen.
Beroepskosten zijn uitgaven die noodzakelijk zijn voor het uitoefenen van je onderneming en zorgen ervoor dat je een omzet kan realiseren. Denk bijvoorbeeld aan het aankopen van een softwarelicentie voor je opdrachten, materialen, reclamekosten of de kosten van je boekhouder.
Om een kost fiscaal te kunnen aftrekken, moet je kunnen aantonen dat deze verband houdt met je zelfstandige activiteit. Bewaar daarom steeds de facturen en andere bewijsstukken. Privé-uitgaven zijn niet aftrekbaar.
Gebruik je een aankoop zowel beroepsmatig als privé? Dan mag je alleen het beroepsmatige gedeelte als kost inbrengen. Koop je bijvoorbeeld een laptop die je voor 60% professioneel gebruikt, dan kan je in principe enkel dat beroepsmatige deel aftrekken.
Sommige investeringen, zoals een laptop, camera of ander professioneel materiaal, moet je bovendien over meerdere jaren afschrijven. Je kan de volledige aankoopprijs dan niet altijd in één keer aftrekken in het jaar van aankoop. De aftrek wordt in dat geval gespreid over de vermoedelijke gebruiksduur van het goed.
Vanaf 1 oktober 2026 kan je het statuut student-zelfstandige onder voorwaarden behouden nadat je 25 bent geworden.
Daarvoor moet je het statuut al hebben in het derde kwartaal — juli, augustus en september — van het jaar waarin je 25 wordt. Daarna moet je zonder onderbreking aan de studievoorwaarden blijven voldoen én je zelfstandige activiteit blijven uitoefenen.
Dat betekent dus niet dat iedereen die ouder is dan 25 voortaan voor het eerst als student-zelfstandige kan starten. De versoepeling is bedoeld om een bestaand statuut te kunnen voortzetten.
Ook enkele administratieve regels veranderen. Zo vervalt de voorafgaande verklaring dat je regelmatig lessen zal volgen. Je moet nog wel kunnen aantonen dat je aan de studievoorwaarden voldoet. Verder worden de regels verduidelijkt voor studenten die een eindverhandeling voorbereiden en voor studenten die op een ander moment dan juni of september afstuderen.
Word je binnenkort 25 of verandert je studieprogramma? Vraag je sociaal verzekeringsfonds wat dat concreet voor jouw aansluiting betekent.
Na je studies kan je je onderneming gewoon verderzetten, maar je kan niet onbeperkt student-zelfstandige blijven. Wanneer je moet overstappen, hangt onder meer af van je afstudeermoment. Wie in juni afstudeert, kan het statuut doorgaans nog tot eind september behouden.
Ga je daarna minstens halftijds als werknemer aan de slag en blijf je daarnaast ondernemen? Dan kan je doorgaans verder als zelfstandige in bijberoep. Kies je volledig voor je eigen zaak en heb je geen andere hoofdactiviteit die aan de voorwaarden voldoet, dan word je in principe zelfstandige in hoofdberoep.
Bespreek die overstap tijdig met je sociaal verzekeringsfonds en boekhouder. Zo kan je vooraf rekening houden met andere sociale bijdragen en met wat je netto zal overhouden.
Een goed idee is het begin. Daarna moet je je onderneming ook officieel in orde brengen.
Start je met een eenmanszaak, dan regel je onder meer het volgende:
Je inschrijving en ondernemingsnummer. Via een ondernemingsloket laat je je activiteit registreren in de Kruispuntbank van Ondernemingen, de officiële databank van ondernemingen.
Je aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds. Daar vraag je ook het statuut van student-zelfstandige aan.
Je bankrekening en eventuele btw-activatie. Je voorziet best een aparte rekening voor je onderneming en laat bepalen welke btw-regeling bij je activiteit past. Afhankelijk van je activiteit kunnen ook vergunningen nodig zijn.
Je boekhouding. Je houdt je verkopen, aankopen en bewijsstukken bij en zorgt dat je aangiftes correct worden ingediend.
Die boekhouding hoef je niet zelf te doen. Bij PIA Go! bezorg je je documenten digitaal en neemt een persoonlijke boekhouder de verwerking en aangiftes voor zijn rekening. Jij blijft je documenten aanleveren, maar hoeft niet zelf alle boekhoudkundige regels uit te zoeken.
Een eigen zaak tijdens je studies kan een mooie kans zijn om je idee uit te proberen, ervaring op te doen en je eerste klanten te vinden.
Kijk daarbij niet alleen naar wat je kan verdienen. Kijk uit naar hoeveel tijd je naast je lessen en examens nog hebt, welke activiteit je graag zou uitvoeren, etc.?
Je hoeft niet meteen groot te beginnen. Een haalbaar plan en een duidelijk overzicht van je cijfers zijn een goed vertrekpunt.
Klanten helpen, opdrachten afwerken, lessen volgen en examens voorbereiden: je agenda zit snel vol. Je hoeft daar niet ook nog zelf je volledige boekhouding bij te nemen.
Bij PIA Go! nemen we de boekhouding van je eenmanszaak uit handen. Je bezorgt je facturen en andere documenten via ons digitale platform. Je persoonlijke boekhouder verwerkt ze en verzorgt je belastingaangifte en de btw-aangiftes die voor jouw activiteit nodig zijn.
Twijfel je of een aankoop een beroepskost is? Of wil je beter begrijpen wat je cijfers betekenen? Dan heb je een échte boekhouder bij wie je terechtkan.
Zo hou jij meer tijd over voor je studies én je onderneming.
Wil je starten als student-zelfstandige? Ontdek hoe PIA Go! jouw boekhouding kan verzorgen.
Wat is het verschil tussen een student-zelfstandige en een jobstudent?
Als jobstudent werk je voor een werkgever met een studentencontract. Als student-zelfstandige werk je voor je eigen rekening: je verkoopt bijvoorbeeld producten of voert opdrachten uit voor klanten. Je hebt dan een eigen onderneming en moet ook je boekhouding, belastingen en eventuele btw-verplichtingen regelen.
Hoe vraag ik het statuut van student-zelfstandige aan?
Je vraagt het statuut aan bij een sociaal verzekeringsfonds. Dat controleert of je aan de voorwaarden voldoet en kan daarvoor documenten opvragen, zoals een bewijs van inschrijving bij je onderwijsinstelling. Je moet ook kunnen aantonen dat je voldoende studeert en regelmatig lessen volgt of deelneemt aan examens.
Hoeveel sociale bijdragen betaal ik als student-zelfstandige in 2026?
Bij een netto belastbaar beroepsinkomen van minder dan 8.687,04 euro per jaar betaal je geen sociale bijdragen. Vanaf dat bedrag tot minder dan 17.374,08 euro betaal je verminderde bijdragen. Vanaf 17.374,08 euro betaal je bijdragen zoals een zelfstandige in hoofdberoep. Het gaat om je inkomen na aftrek van onder meer je beroepskosten, niet om je omzet.
Start je tijdens het jaar? Dan wordt je inkomen voor deze berekening omgerekend naar een volledig jaar. Je kan de jaargrenzen dus niet zomaar toepassen op inkomsten uit enkele maanden.
Moet ik een belastingaangifte indienen als ik weinig verdien?
Ja. Ook wanneer je weinig verdient en uiteindelijk geen belasting moet betalen, moet je als student-zelfstandige een belastingaangifte indienen. Voor inkomstenjaar 2026 bedraagt het belastingvrije basisbedrag 11.550 euro. Of je daaronder blijft, hangt af van je totale netto belastbare inkomen, dus ook van eventuele andere inkomsten naast je onderneming.
Kan ik als student-zelfstandige fiscaal ten laste blijven van mijn ouders?
Ja, zolang je aan de voorwaarden voldoet. Daarbij wordt onder meer gekeken naar je eigen inkomsten. Hiervoor geldt een andere berekening dan voor je sociale bijdragen of je eigen belastingen. Geen sociale bijdragen of belastingen betalen betekent dus niet automatisch dat je ook fiscaal ten laste blijft. Laat dit zeker nakijken wanneer je inkomsten stijgen of je daarnaast een studentenjob hebt.
Moet ik als student-zelfstandige btw aanrekenen?
Dat hangt af van je activiteit en je btw-regeling. Bij een jaaromzet van maximaal 25.000 euro exclusief btw kom je mogelijk in aanmerking voor de btw-vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen. Je rekent dan geen btw aan, maar kan de btw op je aankopen ook niet terugvragen. Niet elke activiteit komt in aanmerking. Bovendien wordt de omzetgrens verlaagd als je pas tijdens het jaar start.
Welke kosten mag ik aftrekken als student-zelfstandige?
Je kan kosten aftrekken die verband houden met je zelfstandige activiteit en aan de fiscale voorwaarden voldoen. Denk aan professionele software, materiaal, je website en je boekhouder. Gebruik je een aankoop ook privé, zoals een laptop? Dan is alleen het beroepsmatige deel aftrekbaar. Bewaar je bewijsstukken en hou er rekening mee dat sommige aankopen over meerdere jaren moeten worden gespreid.
Kan ik na mijn 25ste student-zelfstandige blijven?
Vanaf 1 oktober 2026 kan dat onder voorwaarden. Je moet al student-zelfstandige zijn in het derde kwartaal van het jaar waarin je 25 wordt. Daarna moet je zonder onderbreking aan de voorwaarden blijven voldoen en je zelfstandige activiteit voortzetten. De versoepeling betekent dus niet dat iedereen ouder dan 25 voor het eerst met dit statuut kan starten.
Wat gebeurt er met mijn onderneming wanneer ik afstudeer?
Je kan je onderneming verderzetten, maar moet op het juiste moment overstappen naar een ander sociaal statuut. Wanneer dat is, hangt onder meer af van je afstudeermoment. Ga je minstens halftijds als werknemer werken, dan kan je doorgaans verder als zelfstandige in bijberoep. Ga je volledig voor je zaak, dan word je in principe zelfstandige in hoofdberoep. Bespreek de overstap vooraf met je sociaal verzekeringsfonds en boekhouder.
Kan PIA Go! mijn boekhouding doen als student-zelfstandige?
Ja. Bij PIA Go! kan je de boekhouding van je eenmanszaak uit handen geven. Je bezorgt je documenten digitaal en een échte boekhouder verwerkt je boekhouding en beantwoordt je vragen. Afhankelijk van je gekozen formule verzorgen we ook je personenbelasting. Zo hoef je niet zelf alle boekhoudkundige regels uit te zoeken en hou je meer tijd over voor je studies en je onderneming.
