Eenmanszaak

Meer fiscaal voordelig sparen met een VAPZ als eenmanszaak? Dit verandert mogelijk binnenkort

19/05/2026

Als zelfstandige ben je zelf verantwoordelijk voor je financiële toekomst. Daarom kiezen steeds meer ondernemers voor een VAPZ of POZ om fiscaal voordelig aanvullend pensioen op te bouwen. Bovendien plant de federale regering enkele versoepelingen die dat mogelijk nog interessanter maken.

PIA Go!

Eerst even dit: wat is een VAPZ of POZ precies?

Zelfstandigen kunnen op verschillende manieren aanvullend pensioen opbouwen.

VAPZ

Het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen, kortweg VAPZ, is één van de populairste manieren om als zelfstandige extra pensioen op te bouwen.

Je stort zelf een bedrag in een pensioenformule en krijgt daar fiscale voordelen voor terug. Concreet betekent dat:

·      minder belastingen betalen

·      vaak ook minder sociale bijdragen betalen

·      én tegelijk sparen voor later

Voor veel eenmanszaken is een VAPZ de eerste stap in aanvullend pensioen opbouwen.

POZ

De Pensioenovereenkomst voor Zelfstandigen of POZ is vooral bedoeld voor zelfstandigen zonder vennootschap. Het wordt soms omschreven als een soort groepsverzekering voor eenmanszaken.

Een POZ is eigenlijk een extra pensioenformule boven op een VAPZ. Het laat zelfstandigen toe om nog meer aanvullend pensioen op te bouwen op een fiscaal interessante manier.

 

Wat zou er concreet veranderen?

De federale regering heeft plannen goedgekeurd om de regels rond het VAPZ te versoepelen. Zodra de wet definitief wordt goedgekeurd, zouden zelfstandigen meer fiscaal voordelig aanvullend pensioen kunnen opbouwen.

Volgens het goedgekeurde voorstel zouden zelfstandigen in de toekomst meer fiscaal voordelig kunnen storten:

· • bij een gewoon VAPZ zou het maximale percentage stijgen van 8,17% naar 8,50% van het inkomen
• bij een sociaal VAPZ zou het maximale percentage stijgen van 9,40% naar 9,78%

Dat sociaal VAPZ is een uitgebreidere formule waarbij je naast pensioenopbouw ook extra bescherming krijgt, bijvoorbeeld bij arbeidsongeschiktheid.

Dat klinkt technisch, maar concreet zou het betekenen dat zelfstandigen meer fiscaal voordelig zouden kunnen sparen voor later.

Een eenvoudig voorbeeld

Stel dat je als zelfstandige een netto belastbaar inkomen hebt van 15.000 euro.

Als de nieuwe regels definitief worden ingevoerd, zou het verschil er ongeveer zo uitzien:

·      vroeger kon je ongeveer 1.225 euro storten in een gewoon VAPZ

·      vandaag stijgt dat naar ongeveer 1.275 euro

·      dat is dus 50 euro extra per jaar die je fiscaal voordelig kan sparen

Dat lijkt misschien beperkt, maar op langere termijn telt dat snel op:

·      over 25 jaar gaat het al over meer dan 1.250 euro extra stortingen

·      daar komen mogelijke rendementen nog bovenop

·      én je geniet ondertussen ook van (para)fiscale voordelen, want deze betalingen verlagen de basis waarop je sociale bijdragen en personenbelasting berekend worden

Net daarin zit de kracht van aanvullend pensioen: kleine bedragen kunnen op lange termijn een groot verschil maken.

Ook zelfstandigen in bijberoep krijgen makkelijker toegang

Een belangrijke nieuwigheid is dat zelfstandigen in bijberoep sneller gebruik kunnen maken van een VAPZ.

Tot nu toe lag de instapdrempel vrij hoog. In veel gevallen moesten zelfstandigen in bijberoep eerst meerdere jaren actief zijn én een relatief hoog inkomen halen voordat ze konden starten.

Ook daar wil de regering de regels versoepelen.

Volgens het voorstel zouden zelfstandigen in bijberoep sneller toegang krijgen tot een VAPZ zodra ze sociale bijdragen betalen op een jaarlijks beroepsinkomen van 1.922,16 euro. Dat maakt aanvullend pensioen dus toegankelijker voor:

·      starters

·      freelancers in bijberoep

·      ondernemers die hun activiteit nog aan het uitbouwen zijn

Waarom blijft een VAPZ zo interessant?

Het grootste voordeel blijft de combinatie van sparen én fiscale optimalisatie.

De premies van een VAPZ zijn volledig aftrekbaar als beroepskost. Daardoor:

·      daalt je belastbaar inkomen

·      betaal je vaak minder sociale bijdragen

·      bouw je tegelijk aanvullend pensioen op

Afhankelijk van je situatie kan de totale besparing behoorlijk oplopen.

Daarnaast krijg je natuurlijk ook rendement op de opgebouwde reserves.

Een minder bekend voordeel? Onder bepaalde voorwaarden kan een VAPZ ook gebruikt worden binnen een vastgoedproject, bijvoorbeeld voor de aankoop, bouw of renovatie van vastgoed (in het laatste regeerakkoord werd opgenomen dat deze mogelijkheid zal ingeperkt worden).

En wat met de POZ (de groepsverzekering voor eenmanszaken)?

Met een POZ kunnen zelfstandigen zonder vennootschap aanvullend pensioen opbouwen bovenop hun VAPZ, opnieuw met fiscale voordelen. Daarom wordt het vaak omschreven als een soort groepsverzekering voor eenmanszaken.

De formule wint vandaag aan populariteit omdat:

·      zelfstandigen bewuster bezig zijn met hun financiële toekomst

·      het wettelijk pensioen vaak beperkt blijft

·      ondernemers meer fiscaal voordelig willen sparen

·      zelfstandigen zonder vennootschap vroeger minder mogelijkheden hadden dan ondernemers met een vennootschap

Voor veel eenmanszaken wordt de combinatie van VAPZ en POZ daarom steeds interessanter.

Het is wel altijd aangeraden om met je verzekeringsmaatschappij te kijken welke stortingen je eventueel kan doen in VAPZ of POZ (er zijn namelijk wel wat beperkingen).

Wanneer start je het best?

Eigenlijk zo vroeg mogelijk.

Hoe vroeger je start met aanvullend pensioen opbouwen, hoe langer je kapitaal kan renderen. Zelfs kleinere maandelijkse bedragen kunnen op lange termijn een groot verschil maken.

Bovendien zijn formules zoals een VAPZ flexibel:

·      maandelijks

·      per kwartaal

·      of jaarlijks

Je kiest dus zelf wat haalbaar is binnen je onderneming (maar houdt wel rekening met de wettelijke limieten).

Slim sparen begint vandaag

Als de aangekondigde pensioenmaatregelen definitief worden goedgekeurd, zouden ze aanvullend pensioen interessanter én toegankelijker maken voor zelfstandigen. Zeker voor eenmanszaken en zelfstandigen in bijberoep openen de versoepelingen nieuwe mogelijkheden om fiscaal slim te sparen voor later.

Maar tussen termen zoals VAPZ, POZ en fiscale optimalisatie zie je als ondernemer soms snel door het bos de bomen niet meer. Welke impact hebben die keuzes fiscaal? En welke mogelijkheden bestaan er vandaag om fiscaal voordelig aanvullend pensioen op te bouwen?

Zelfstandig, maar niet alleen

Bij PIA Go! hoef je dat niet alleen uit te zoeken. Samen bekijken we welke fiscale impact aanvullend pensioen kan hebben binnen jouw onderneming en hoe dat past binnen jouw bredere financiële situatie.

👉 Benieuwd welke fiscale impact aanvullend pensioen kan hebben voor jouw situatie als zelfstandige? Plan gerust een vrijblijvend gesprek in met één van onze experts.

 

FAQ

Een VAPZ of Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen is een formule waarmee zelfstandigen extra pensioen kunnen opbouwen op een fiscaal voordelige manier.

Ja. Voor veel eenmanszaken is een VAPZ zelfs de eerste stap in aanvullend pensioen opbouwen, omdat het fiscale voordelen combineert met pensioenopbouw.

Een VAPZ is de basisformule voor aanvullend pensioen voor zelfstandigen. Een POZ is een extra pensioenformule, specifiek voor zelfstandigen zonder vennootschap, die vaak boven op het VAPZ wordt afgesloten. Een POZ kan echter ook worden afgesloten zonder dat er een VAPZ werd afgesloten.

Een sociaal VAPZ combineert pensioenopbouw met extra bescherming, bijvoorbeeld bij arbeidsongeschiktheid of langdurige ziekte.

Ja. De regels zouden binnenkort versoepeld worden waardoor zelfstandigen in bijberoep vandaag sneller toegang krijgen tot een VAPZ.

Dat hangt af van je inkomen. Als de wet wordt goedgekeurd, mag je:

·      bij een gewoon VAPZ tot 8,50% van je inkomen storten.

·      bij een sociaal VAPZ tot 9,78% van je inkomen storten.

Die bedragen worden jaarlijks aangepast.

Ja. De premies zijn volledig aftrekbaar als beroepskost. Daardoor betaal je vaak minder belastingen én minder sociale bijdragen.

Ja. Een VAPZ behoort tot de tweede pensioenpijler, terwijl klassiek pensioensparen tot de derde pensioenpijler behoort. Beide kunnen dus gecombineerd worden.

Je opgebouwde kapitaal blijft behouden. Je kan alleen geen nieuwe stortingen meer doen zodra je stopt als zelfstandige.

Eigenlijk zo vroeg mogelijk. Hoe vroeger je start, hoe langer je kapitaal kan renderen en hoe groter het effect op lange termijn.